Stichting Eregraf en Monument Oranje Vrijbuiters

Opdat zij nooit vergeten worden!

Cornelis Heij (Geb. 27 november 1919 - Utrecht)

De gebroeders Cornelis en  Leonardus Cornelis Heij zijn in Utrecht geboren uit het op 23 oktober 1912 getrouwde echtpaar Dirk Johan Heij (Dirk was meubelmaker en had op zolder zijn werkplaats, waar zijn kleinkinderen altijd mochten spelen) en Theodora Antoinetta Boer. Cornelis zag op 27 november 1919 het levenslicht en Leonardus Cornelis op 2 februari 1914.  Het gezin bestond verder nog uit broer Aalbertus Henri, geboren 20 april 1915 en vijf zussen.

Trouwfoto van Dirk en Theodora Heij

Trouwfoto van Dirk en Theodora Heij (foto: Wendy Broer - van der Hak)

Leonardus Cornelis (roepnaam Leo) trad op 9 oktober1940 in het huwelijk met Johanna Nicolasine Christina Biestervelt. Bijzonder is, dat zij tot begin 2010 de nog in leven zijnde echtgenote van de getrouwde Oranje Vrijbuiters was. Zij overleed op 7 januari 2010 op 95-jarige leeftijd.Tijdens de heronthulling van het monument op 10 mei 2007 mocht de stichting kennis met haar maken en liet zij weten dankbaar te zijn dat de Oranje Vrijbuiters in het mooi gerestaureerde monument voortleven. De beproevingen van de oorlog zijn haar niet bespaard gebleven. Door de nietsontziende bruutheid van de bezetter verloor zij niet alleen haar man Leo, maar ook diens ongetrouwde broer Cornelis (Kees), haar zwager. Bovendien werd haar andere zwager Aalbertus (Bertus) ter dood veroordeeld. Na te hebben moeten toekijken hoe zijn beide broers geëxecuteerd werden, werd zijn vonnis omgezet in levenslange tuchthuisstraf, wat betekende dat hij naar Dachau werd verbannen. Hij overleefde dit vernietigingskamp, maar onderging in de naoorlogse jaren menige teleurstelling.

Met de gedachte niet de verzetsdaden te herdenken, maar de vrijheidsdrang, ging hij elk jaar met de zoon van zijn oudste broer naar de Waalsdorpervlakte. Hij overleed op 30 september 1991. De familie heeft het verlies van de drie broers voor mevrouw Heij-Biestervelt in haar overlijdensbericht  tot uiting gebracht met “Nu ben je eindelijk bij je jongens”. Om deze gevoelens zichtbaar uit te drukken is op 21 mei 2010 (haar geboortedag) haar urn voor het monument van de Oranje Vrijbuiters geplaatst. (zie noot)

     Foto Rob HeijJohanna Biestervelt.   Foto Wendy Broer                                                                       van der HakObrechtstraat 47bis waar de broers Heij opgroeiden (Deur rechts)     Cornelis (roepnaam Kees) was instrumentmaker en verloofd met de inmiddels 92-jarige Miep Groenendijk. Zij heeft nog steeds contact met de zoon van Leo, Rob Heij. Toen op 10 mei 2007 de heronthulling van het monument plaatsvond is haar gevraagd hierbij aanwezig te zijn, wat zij niet kon opbrengen. 

Als geboren en getogen Utrechtenaren groeiden de drie broers op in het huis aan de Obrechstraat 47 bis
Toen de Duitsers Nederland bezetten, was Leo een van de eersten die zich inzette voor het illegale blad “Je maintiendrai”, waarvan hij de bladen stencilde. Hieruit blijkt dat hij zich geroepen voelde zich bij het verzet aan te sluiten; ook wilde hij “Engelandvaarder” worden, waar zijn verloofde Johanna Biestervelt hem niet in tegenhield, mits hij, voor hij naar Engeland ging, met haar trouwde. Wat gebeurde, en waarom Leo daarna de stap naar Engeland niet heeft genomen, is onbekend. Wel dat hij zich met zijn twee broers aansloot bij de verzetsgroep de “Oranje Vrijbuiters”.

Van hun verzetsactiviteiten is bekend, dat de broers onder meer ingezet werden voor een overval op het distributiekantoor in Elst, waar ook de Oranje Vrijbuiter Pieter Verhage betrokken was. De juistheid van dit gegeven valt te lezen uit een deel van een krantenverslag in het Utrechts Nieuwsblad van 16 maart 1950 over het proces van de verrader Joop de Heus. Citaat uit dit verslag: “Verdachte (De Heus) stelde aan de “Oranje Vrijbuiters” voor een overval te plegen op het distributiekantoor te Elst. De leden L.C.Heij, C.Heij, A.H.Heij en P.Verhagen, werden door verdachte aan een voor de Sipo werkende politieagent voorgesteld, waarna in Arnhem een ontmoeting met de vier verzetslieden plaatsvond”. Kort daarna werden de Oranje Vrijbuiters gearresteerd en naar de strafgevangenis in Scheveningen gevoerd. Om kennis te nemen hoe Joop de Heus tot zijn verradersrol kwam en de dood van vele (41) goede vaderlanders op zijn geweten heeft, hier klikken  voor een volledig verslag van zijn proces.

                         Bertus Heij                                            Pieter Verhage      Jan van der Voort

De gebroeders Heij en Pieter Verhage werden op 17 december 1943 gearresteerd en op 28 februari 1944 werd over Leo Heij, Kees Heij, Pieter Verhagen en Bertus Heij het doodvonnis uitgesproken. De dag erna, op 29 februari, werden op de Waalsdorpervlakte Leo, Kees en Pieter met hun 15 verzetskameraden gefusilleerd. Zoals elders te lezen kreeg Bertus Heij, na te hebben moeten toekijken hoe zijn beide broers geëxecuteerd werden, gratie.
Na het voltrekken van het vonnis is het overlijden van Leo en Kees Heij vastgelegd in een overlijdensakte, opgemaakt in 's Gravenhage. Akte van Leo klik hier . Van Kees Heij hier .

Na de oorlog deed zich een bizar moment voor toen Bertus Heij, als getuige het proces van verrader Joop de Heus bijwonend, deze enorm schrok. Hij was er vanuit gegaan dat alle drie de broers gefusilleerd waren.

Op de pagina "Geschiedenis" is aangegeven dat van de twintig doodvonnissen niet alleen Bertus Heij gratie kreeg, maar ook Jan van der Voort. Dit geeft aanleiding hier aandacht te geven hoe deze Oranje Vrijbuiter in een interview terugblikt op zijn ervaringen tijdens de executie van zijn achttien vrienden en zijn bevindingen na de oorlog.   

De Oranje Vrijbuiters zijn onverbrekelijk verbonden met de Waalsdorpervlakte. Dit feit geeft reden te vermelden, dat een van de zussen van de gebroeders Heij de moeder was van Wendy Broer-van der Hak, die  zich als bestuurslid en webmaster op bijzondere wijze inzet voor de  Vereniging Erepeloton Waalsdorp .

Noot: Onder voorwaarde dat er geen naambordje bijgeplaatst wordt, is in overleg met de begrafenis ondernemer en met toestemming van de beheerder van de begraafplaats de urn voor het monument ingegraven.


Met dank aan Rob Heij, zoon van Leonardus Cornelis Heij, voor zijn bijdrage aan de geschiedenis van de Oranje Vrijbuiters. Bron van een aantal links Ver. Erepeloton Waalsdorp

Aanvullende gegevens:
Op 26 april 2012 ontving de Stichting van de heer IVO Aelbers bidprentje Leonardus en Cornelis Heij.  Deze bijzonder verrassende ontwikkeling had als aanleiding correspondentie met de heer Ivo Aelbers, die in april 2008 liet weten dat zijn vader Kors Aelbers deel had uitgemaakt van de Oranje Vrijbuiters zonder daar echter aantoonbare gegevens van te bezitten. Zie voor bijzonderheden hieromtrent de pagina "Nieuws" d.d. 25 augustus 2012.

 


 

De Stichting Oranje Vrijbuiters is afhankelijk van donaties.

Steun de vrijwilligers!